🌟 Từ khoảng 12–36 tháng tuổi, trẻ bắt đầu hình thành khả năng hiểu ngôn ngữ và diễn đạt bằng lời nói. Những âm thanh bi bô, tiếng gọi “ba”, “mẹ” tưởng chừng đơn giản nhưng thực chất là kết quả của sự phối hợp tinh tế giữa khả năng nghe – ghi nhớ – điều khiển cơ quan phát âm – và tư duy ngôn ngữ.
🌟 Đây cũng là giai đoạn con học cách liên kết từ ngữ với hình ảnh, cảm xúc và trải nghiệm, đặt nền móng cho việc hiểu thế giới, giao tiếp với mọi người và phát triển tư duy sau này. Vì vậy, cách ba mẹ trò chuyện, phản hồi và khuyến khích con trong giai đoạn này có ảnh hưởng rất lớn đến khả năng ngôn ngữ và giao tiếp của con.
Để đồng hành cùng con hiệu quả hơn, ba mẹ hãy ghi nhớ 4 lưu ý quan trọng dưới đây:
1️⃣ Hãy để con tự mở lời
- Khi con muốn một điều gì đó, con thường chỉ tay hoặc ra hiệu, bởi con biết ba mẹ sẽ nhanh chóng hiểu và đáp ứng. Tuy nhiên, nếu ba mẹ luôn “đón ý” con trước, con sẽ ít có cơ hội rèn luyện kỹ năng diễn đạt bằng lời.
- Thay vì làm thay con, ba mẹ nên kiên nhẫn chờ con lên tiếng trước, đồng thời khích lệ con sử dụng âm thanh, từ ngữ đơn giản hoặc cử chỉ kèm lời nói.: “Con muốn uống nước à? Con nói ‘nước’ nhé!”. Khi con chủ động phát ra âm thanh và nhận được phản hồi tích cực, các vùng ngôn ngữ trong não sẽ được kích hoạt và phát triển mạnh mẽ hơn.
2️⃣ Hãy nói đúng và đủ để con học theo
- Trẻ học nói thông qua cơ chế bắt chước và lặp lại. Não bộ của trẻ sẽ ghi nhận âm thanh, ngữ điệu và cách sử dụng từ, sau đó mô phỏng lại khi có cơ hội.
- Vì vậy, khi con phát âm sai hoặc nói ngọng, ba mẹ không nên lặp lại theo cách “ngộ nghĩnh” của con, dù điều đó nghe có vẻ dễ thương. Nếu ba mẹ làm vậy, con có thể ghi nhớ sai âm thanh và hình thành thói quen phát âm lệch chuẩn.
- Lúc này, việc ba mẹ cần làm là nói lại mẫu đúng, nhẹ nhàng và rõ ràng, để con nghe và ghi nhận chính xác. Việc được nghe đúng từ sớm giúp con hình thành “bản đồ âm thanh” chuẩn xác trong não bộ, từ đó hỗ trợ tốt hơn cho việc nói, đọc và viết sau này.
3️⃣ Hãy tương tác cùng con và để con tương tác với thế giới
- Ngôn ngữ của trẻ phát triển mạnh nhất khi trẻ được sống trong môi trường giao tiếp giàu cảm xúc và trải nghiệm thực tế. Khi ba mẹ trò chuyện với con trong những hoạt động hằng ngày như nấu ăn, đi dạo, tắm rửa hay dọn dẹp, con sẽ học thêm nhiều từ mới và biết cách sử dụng ngôn ngữ để mô tả, đặt câu hỏi và phản hồi.
- Những tương tác gần gũi này không chỉ giúp con mở rộng vốn từ mà còn nuôi dưỡng sự tự tin, khả năng diễn đạt và tư duy ngôn ngữ mạch lạc.
4️⃣ Xây dựng vốn từ phong phú thông qua sách, truyện
- Đọc sách cùng con là hoạt động đơn giản nhưng mang lại hiệu quả vượt trội trong việc phát triển ngôn ngữ. Khi ba mẹ cùng con xem tranh, chỉ từ và kể chuyện, con sẽ học cách liên hệ ngôn ngữ với hình ảnh, cảm xúc và tình huống cụ thể. Những trải nghiệm này giúp trẻ hiểu ý nghĩa của từ vựng, ghi nhớ lâu hơn và diễn đạt chính xác hơn.
- Khi chọn sách cho con, ba mẹ nên ưu tiên:
➡ Hình ảnh rõ ràng, màu sắc tươi sáng.
➡ Câu từ ngắn gọn, gần gũi với đời sống hằng ngày.
➡ Nội dung sinh động, khơi gợi hứng thú và khuyến khích con đặt câu hỏi.
Ba mẹ tham khảo các Combo sách phù hợp cho bé tập nói của Lionbooks tại đây ạ!
